खा-उ-जा धोरणांपायी होणारी फरफट दाखवणारे अनेक चित्रपट गेल्या काही वर्षांत जगाच्या निरनिराळ्या कोपऱ्यांत निर्माण झाले. ‘तेच ते’ म्हणता येईल इतकं या वास्तवाचंसुद्धा कसं जागतिकीकरण झालं आहे ते अशा चित्रपटांमधून अनेकदा लक्षात येतं. तरीही काही चित्रपट त्यांतल्या वेगळेपणामुळे लक्षात राहतात. ‘हाय-सो’मध्ये आत्ममग्न म्हणता येईल अशा प्रकारे ते वास्तव भिडतं. भयपटासारख्या एखाद्या वेगळ्याच विधेतून (genre) जर सामाजिक आशय मांडला तर ते कसं वाटेल? असा काहीसा प्रयत्न ‘हार्ड लेबर’ हा ब्राझिलीअन चित्रपट करतो.

मला 'देऊळ' खूप आवडला.

मराठी सिनेमा म्हणजे असे काहीतरी ज्याला पदरचे पैसे खर्च करून जाणे हे आपले कर्तव्य असते; मग प्रत्यक्षात सिनेमा रंजन करणारा, विचार करायला लावणारा, अस्वस्थ करणारा असो वा नसो... अशी काहीतरी समजूत मराठी सिनेमाबद्दल दिसते. मराठी सिनेमांचे निर्मातेही 'लोक थेटरात येऊन पाहात नाहीत... सरकारने मदत करावी, मल्टिप्लेक्सवाल्यांनी शो लावावेत...' असले काहीतरी दीनवाणे बडबडत असतात.