विज्ञान

गणितज्ञांच्या इतिहासातील (काही) सोनेरी पाने...4

गणितविश्वातील महान क्रांतीकारकः आयझॅक न्यूटन

I do not frame hypothesis.
Issac Newton

धाग्याचा प्रकार निवडा: : 
माहितीमधल्या टर्म्स: 

गणितज्ञांच्या इतिहासातील (काही) सोनेरी पाने...3

तंत्रज्ञानविश्वात क्रांती घडविणारा फोरियर

Fourier’s Theorem … is not only one of the most beautiful results of modern analysis, but it may be said to furnish an indispensable instrument in the treatment of nearly every recondite question in modern physics. To mention only sonorous vibrations, the propagation of electric signals along a telegraph wire, and the conduction of heat by the earth’s crust, as subjects in their generality intractable without it, is to give but a feeble idea of its importance.
— Baron William Thomson Kelvin

धाग्याचा प्रकार निवडा: : 
माहितीमधल्या टर्म्स: 

गणितज्ञांच्या इतिहासातील (काही) सोनेरी पाने...2

पृथ्वीलाच कवेत घेणाऱा इरेटॉस्थेनस (Eratosthenes)

Mathematics, rightly viewed, possesses not only truth, but supreme beauty—a beauty cold and austere, like that of sculpture, without appeal to any part of our weaker nature, without the gorgeous trappings of painting or music, yet sublimely pure, and capable of a stern perfection such as only the greatest art can show ...
Bertrand Russell

God created the integers and all else is man’s work.
Cronicker

धाग्याचा प्रकार निवडा: : 
माहितीमधल्या टर्म्स: 

ऋग्वेद: खगोल विज्ञान : पृथ्वी सूर्याची परिक्रमा करते

आयं गौः पृश्निरक्रमीदसदन्मातरं पुरः।
पितरंच प्रयन्त्स्व:॥
ऋषिका: सार्पराज्ञी, देवता: सार्पराज्ञी, सूर्य

(ऋ. १०/१८९/१)

अर्थ: पृथ्वी गति करते. पृथ्वी आकाशगंगा रुपी मातेच्या घरात आहे. पृथ्वी आपल्या पिता सूर्याची परिक्रमा करते.

ऋग्वेद म्हणजे ज्ञान आणि विज्ञानाची खाण. या खाणीत अनेक अनमोल रत्न आहेत. पृथ्वी सूर्याची परिक्रमा करते, हे सत्य आपल्या वैदिक ऋषिंना माहित होते, तरीही याचे श्रेय त्यांना देण्याचा प्रयत्न आपण केला नाही याचे कारण आपली गुलाम मानसिकता. आपल्या वैदिक ज्ञानाची माहिती सर्वांना कळावी यासाठी हा प्रपंच.

धाग्याचा प्रकार निवडा: : 
माहितीमधल्या टर्म्स: 

गणितज्ञांच्या इतिहासातील (काही) सोनेरी पाने...1

स्कूल ऑफ पायथॅगोरस

Numbers rule the world.
Pythagoras

धाग्याचा प्रकार निवडा: : 
माहितीमधल्या टर्म्स: 

लसविषयक शंकानिरसन आणि चर्चा (भाग २)

लस, त्याचे दोन डोस, त्यातील गॅप याविषयी बऱ्याच शंका, confusion जनमानसात आहे. ते दूर करण्यासाठी.

करोनाव्हायरस आणि प्रतिकारशक्ती - डॉ. विनीता बाळ

करोनाचा विषाणू, आपली प्रतिकारशक्ती, प्रतिकार प्रतिसाद वगैरे विषयांवर सखोल शास्त्रीय माहिती देत आहेत ज्येष्ठ इम्युनॉलॉजिस्ट डॉ. विनीता बाळ.

कोरोना लस (भाग ४) - इनॲक्टिव्हेटेड लशी

गेल्या आठवड्यात भारत बायोटेकच्या इनॲक्टिव्हेटेड लशीच्या तिसऱ्या चाचणीचे अंतरिम निष्कर्ष जाहीर झाले आहेत. त्याविषयी अधिक माहिती.

'42’ ची अशीही गोष्ट

'42’ ची अशीही गोष्ट हे शीर्षक वाचल्यानंतर अनेकांच्या मनात वेगवेगळ्या प्रतिक्रिया उमटतील, याची पूर्ण कल्पना आहे. काहींना 1942च्या स्वातंत्र्य लढ्याची आठवण येईल; काहींना दुसऱ्या महायुद्धाच्या काळातील 1942 साली घडलेल्या घटना आठवू लागतील; काहींना ‘समर ऑफ फॉर्टी टू’ या इंग्रजी चित्रपटाची आठवण येईल; काहींना ‘नायंटीन फॉर्टी टू लव्ह स्टोरी’ या हिंदी चित्रपटाची आठवण ताजी करेल; तर काहींना हॅरिसन फोर्डच्या बेसबॉलवरील ‘42’ या चित्रपटाची आठवण येईल. परंतु ही गोष्ट आहे 42 या संख्येबद्दलची व या संख्येच्या करामतीची.

धाग्याचा प्रकार निवडा: : 
माहितीमधल्या टर्म्स: 

सजीवता आणि सक्रिय अनुमानाचा सिद्धांत

सजीव असणे म्हणजे नेमके काय? ह्या प्रश्नाचे उत्तर तत्त्ववेत्ते फार पूर्वीपासून शोधत आलेले आहेत. पण भौतिक-रसायन-जीव शास्त्र ह्या प्रश्नाकडे वळून चार-पाच दशकेच झाली आहेत. सजीव प्राणी म्हणजे एक प्रकारची स्वयंनियोजीत संस्था (self-organizing system) असते असा विचारप्रवाह त्यातून निर्माण झाला. तरीही जाणीव (consciousness) आणि विशेषतः स्व-ची जाणीव (self-consciousness) म्हणजे नेमके काय ह्या प्रश्नांची समाधानकारक उत्तरे अजून मिळत नव्हती. गेल्या दोन दशकांत मज्जातंतू संशोधकांनी इतर सर्व शास्त्रांची मदत घेऊन ह्या प्रश्नांवर संशोधन सुरू केले आहे.

धाग्याचा प्रकार निवडा: : 
माहितीमधल्या टर्म्स: 

पाने

Subscribe to RSS - विज्ञान