नाती आणि प्रेम
========

राजीव उपाध्ये

टीप - हे लिखाण पुष्कळ (पुढचा मागचा) विचार करून मगच इथे टाकले आहे.

प्रसिध्द मानववंशशास्त्रज्ञ डेस्मण्ड मॉरीस असे म्हणतो की निष्ठा तिथे निर्माण होतात जिथे गरजा भागतात आणि संगोपन होते. मी या सिद्धान्ताचा थोडा विस्तार केला आहे - जिथे भावनिक, शारीरिक, आर्थिक, बौद्धिक गरजांची पूर्तता होते तिथे सशक्त नाती निर्माण होतात. लग्नासारख्या नात्यात आणखी एका घटकाची आवश्यकता असते - तो म्हणजे एकमेकांविषयी विनाअट आदर.

लोकप्रिय अर्धसत्ये
==========

राजीव उपाध्ये

समाजातील बालबुद्धीच्या, भाबड्या मानसिकतेच्या लोकांनी सत्य म्हणून कवटाळलेल्या असंख्य धारणा प्रत्यक्षात "अर्धसत्ये"च असतात. अशा बोकाळलेल्या अर्धसत्यांचे उच्चाटन हे तसे जिकीरीचे काम असते कारण अनेकांना त्यात जगण्याचा आधार लाभतो.

इतिहासाची पुनरावृत्ती
===========

काही वर्षापूर्वी अमेरीकेने भारताला सुपर कंप्युटर नाकारला. मग भारतीयांच्या आत्मसन्मानास ठेच पोचली.

त्यातून एक महाविनोद निर्माण झाला, ज्याला जग हसले.

आता अमेरीकेने ए०आय० तंत्रज्ञान नाकारले आहे...

आता परत भारतीयांच्या आत्मसन्मानास ठेच लागेल.

मग एखादा पुरस्कारलंपट ही जबाबदारी स्वीकारेल.

कृत्रीम ए०आय० जन्माला येण्य़ा अगोदरच मरण पावला. सर्वमचे भवितव्य फार वेगळे असेल वाटत नाही.

अमेरीका, चीन आणि इतर देश पुढे निघून जातील.

मग परत एक विनोद जन्माला येईल, ज्याची मुळे वेदांमध्ये सापडतील.

सोन्याचे वेड आणि ए०आय०चा दुस्वास
=====================

राजीव उपाध्ये

भारतीयांकडे असलेल्या अंदाजे २५,००० टन सोन्याची पर्यावरणीय किंमत आणि एआयची पर्यावरणीय किंमत यांची तुलना केली, तर एक महत्त्वाचा फरक लक्षात येतो: *सोन्याचा बहुतांश पर्यावरणीय खर्च हा उत्पादनाच्या वेळी होतो, तर ए०आय०चा खर्च सतत चालू असतो.* पण नव्या संशोधनाला मिळणार्‍या वेगामुळे या खर्चाचे समर्थन करता येते.

जर १ ग्रॅम सोनेसाठी ~१ टन खनिज (ore) काढावे लागत असेल, तर:

२५,000 टन सोने = २५,000,000 किलोग्रॅम
= २५,000,000,000 ग्रॅम

म्हणून:

श्री० नरेन्द्र मोदी
पंतप्रधान
भारतीय संघराज्य

स०न०वि०वि०

देशात सध्या अनेक मुद्द्यांवरून देशवासीयांचा उद्रेक बघायला मिळत आहे. त्यातल्या स्मार्ट मिटर वरून होणार्‍या उद्रेकामुळे मी एक सामान्य नागरिक म्हणून मी चिंतित आहे.

स्मार्ट मिटरच्या संस्थापनाचा (इन्स्टॉलेशन) कार्यक्रम जर स्मार्टपणे राबवला गेला असता तर आज असा उद्रेक बघायला मिळाला नसता.

पण आज देशात राजकारण्यांना कल्पक लोकांना नामोहरम आणि नाउमेद करण्यात धन्यता वाटत असल्याने देशापुढचे प्रश्न हाताबाहेर गेले आहेत.

भ्रम, भरकटणे आणि मेंदूची लवचिकता
=========================

-राजीव उपाध्ये

बरेच दिवस माझ्या टेबलवर ब्यू लोट्टो या चेताशास्त्रज्ञाचे "डेव्हिएट" (Deviate- भरकटणे) हे पुस्तक पडले आहे. चेताविज्ञान, त्यातही सर्जनशीलतेचे चेताविज्ञान, मेंदूची लवचिकता हे माझ्या जिव्हाळ्याचे विषय असल्याने, तसेच आज सकाळचा चहा पिताना काहीतरी विचारांच्या नादात हे पुस्तक अत्यंत ॲबरप्टली उघडले तेव्हा पृ० १३३ वर पुढील मजकूर दिसला -