अभ्यासाची नवीन शाखा - पॉर्नोग्राफी

या 'अभ्यासा'वरुन साईनफेल्डमधील डायलॉग आठवला

How 'bout that seedless watermelon? What an invention, scientists are working on this. You know other scientists devote their lives to fighting cancer, aids, heart disease. These guys are goin' 'No, I'm focusing on melon. Oh sure thousands of people are dying needlessly. But this (makes a spitting noise) that's gotta stop. You ever try to pick a wet one up off the floor? It's almost impossible I'm devoting my life to that.' So I guess if they can get rid of the seeds the rind is goin' next. What do we need that for? Get rid of the rind. They're not going to stop till they're making in the ground ready to eat fruit cups, growin' right out of the ground.

प्रौढांनी पॉर्नोग्राफी वापरण्याबद्दल काय निरीक्षणं, मतं आहेत?

मला असं वाटतं भारतात लैंगिक भूक ही जोपर्यंत दमनाचा विषय राहील तोपर्यंत पोर्नोग्राफी भारतीयांची एक असाधारण गरज राहील.

या शाखेबद्दल किंवा एकूणच पोर्नोग्राफीबद्दल मत देण्याआधी "पोर्नोग्राफी"ची व्याख्या काय केली आहे हे जाणून घ्यायला उत्सूक आहे.
बघणार्‍याचा उद्देश आणि नजर यावर अनेक दृश्ये ही म्हटली तर पोर्नो म्हटली तर माहितीपूर्ण, ज्ञानवर्धक, उद्बोधक, रंजक, कलात्मक वगैरे वगैरे असू शकतील.

भारतात पॉर्नोग्राफी पहाणे किंवा बाळगणे गुन्हा नाही. >>
याच्याविरुद्ध PIL आलेला ना काही दिवसांपुर्वी? त्याच पुढे काय झाल?
चिँजं च्या मौजमजेच्या धाग्यात 'ट्विँक' ची विकी लिँक मिळाली. त्यावरुन Brent Corrigan बद्दल कळालं. अवघड आहे.. चित्रपटाची कथा वाटेल असं आयुष्य...
यासगळ्याला सोशल एक्सेप्टंस जास्त मिळत नसल्याने त्या क्षेत्रातली गुन्हेगारी, मालप्रेक्टिस वाढत असावी का?
अवांतर: Andrej Pejić माहीत असेलच. तो सुंदर दिसतो याबद्दलदेखील दुमत नसावं.

पॉर्नोग्राफी - is the explicit portrayal of sexual subject matter for the purpose of sexual gratification.
केंब्रिज शब्दकोष आणि मेरियम-वेबस्टरमधेही साधारण असाच अर्थ दिलेला आहे. पण डिक्शनरी.कॉमवर पोर्नॉग्राफीला नगण्य अथवा शून्य कलात्मक मूल्य असतं असं लिहीलेलं आहे.

चर्चाविषयात स्त्रीवादी लोकांनी पॉर्नोग्राफीला सरसकट विरोध केल्याचा उल्लेख आहे. १९७० आणि ८० च्या दशकांमधे या प्रकारचा विरोध झालेला होता. विरोध करणारे स्त्रीवादी म्हणजे कोणी एकसंध, एक विचारांची बांधीव अशी संघटना नव्हती. वेगवेगळ्या पद्धतीने पॉर्नोग्राफीकडे बघण्याचा त्यांचा दृष्टीकोन होता. मात्र काही गोष्टींबद्दल एकमत होतं:

• माध्यमांमधून (जाहिराती, चित्रपट, कॅसेट कव्हर्स, इ.) यांमधे असणारं स्त्री आणि पुरुषांचं चित्रण अतिशय एकांगी आणि दोघांवर अन्यायकारक होतं. यात स्त्रियांची प्रतिमा गृहिणी, सोशिक, बालिश आणि पीडीत अशी होती. याउलट पुरुषांची प्रतिमा हिंस्त्र, आगळीक करणारा आणि बेताल अशी होती. परिणामस्वरूप स्त्रियांनी पुरुषांच्या अत्याचाराला बळी पडावं असा संदेश असल्यामुळे स्त्रियांवर ते अधिक अन्यायकारक होतं.
• प्रतिमांमधून सुचवल्या जाणार्‍या स्त्रीविरोधी हिंसेला विरोध. हे एक उदाहरण

लग्न आणि विवाहसंस्थेचं पावित्र्य, शरीरसंबंधांबद्दल असणारा टॅबू असणार्‍या समाजात पॉर्नोग्राफीची आवश्यकता असतेच; घाटपांडे काकांनी वापरलेल्या उपमेनुसार, घरीच पोट भरत नाही तेव्हा लोक बाहेर जाणारच. घरी पोट भरल्यानंतरचे प्रश्न आणखी पुढे आहेतच.

वरचे दोन मुद्दे भारतीय समाजाबाबत येतात तेव्हा असं दिसतं की पॉर्नोग्राफीरहित (अपवाद वगळता) बहुतांशी चित्रपट, मालिकांमधून स्त्रियांची सोशिक, काकूबाई, बालिश टाईप प्रतिमा दाखवली जाते*. शिकलेली, कर्तृत्त्ववान, बंडखोर स्त्री ही वाईट बाई म्हणून दाखवली जाते. आणि 'सविताभाभी' या भारतीय पॉर्नोग्राफीक स्ट्रिपमधे भारतीय, मध्यमवर्गीय स्त्री बहुतेकसे स्टीरीओटाईप्स मोडणारी दाखवलेली आहे. तशी ती पारंपरिक साडी नेसणारी आहे, भारतीय पुरुषांना सर्वसाधारपणे आवडेल अशी तिची फिगर आहे. पणः
१. ती लग्न झालेली स्त्री असली तरीही नवर्‍याच्या मागे बिनधास्त अन्य पुरुषांबरोबर झोपते. त्याबद्दल तिला काहीही अपराधभावना नाही.
२. हे ती स्वेच्छेने करते.
३. तिचा नवरा तिची इच्छा पूर्ण करू शकत नाही.
४. स्वतःच्या लैंगिक इच्छा पूर्ण करण्यासाठी ती अन्य पुरुषांसमोर पुढाकारही घेते.

चारचौघांत बघता येईल असं म्हणून जे काही समोर येतं तेच मुळात स्त्रियांवर अन्यायकारक आहे. आणि जी पॉर्नोग्राफी स्त्रिया आणि LGBT समाजाला आवडणारी होती त्यावर अधिकृत बंदी आहे. अशा परिस्थितीत पॉर्नोग्राफीचा अभ्यास, भारताबाहेर का होईना, होणं महत्त्वाचं वाटतं. अभ्यास भारताबाहेर झाला तरीही त्यातून निघणारे निष्कर्ष भारतीय समाजापर्यंत पोहोचतील अशी आशा वाटते.

लहान मुलांबद्दल मात्र कल्पना नाही. जवळून पाहिलेल्या काही मुलांबाबत पॉर्नोग्राफीपेक्षा ग्राफीक हिंसा अधिक आकर्षक आणि (वाईट) परिणामकारक असावी असं वाटतं.

रोचक विषय.

पोर्नॉग्राफीबद्दल जे काहीकिंचित वाचलं आहे त्यापैकी काही ठिकाणी पॉर्नची तुलना ही ड्रग्ज आदि व्यसनांशी केल्याचं आठवतं आहे. अलिकडेच याबद्दलचा टेड टॉकही ऐकला, ज्यामधे या दिशेचंच प्रतिपादन केलेलं आहे की, ड्रग्जच्या सेवनामधे ज्यारीतीने "डोपामाईन" या एन्झाईमच्या अतिरिक्त पुरवठ्याची सवय होते आणि मग अधिकाधिक तीव्रतेची मागणी मेंदू (किंवा मेंदूतील या संदर्भातील भाग) करू लागतो, आणि मुख्य म्हणजे "ग्रॅटिफिकेशन"करता लागणार्‍या तीव्रतेची/पुरवठ्याची मागणी क्रमाक्रमाने वाढत जाते. आणि मग जेव्हा पुरवठा होत नाही तेव्हा "टर्की"ची अवस्था ड्रग सेवन करणार्‍याला होते. तोच प्रकार पोर्नोग्राफिक गोष्टींच्या व्यसनासंदर्भात होतो. प्रचंड मोठ्या प्रमाणात पोर्नोग्राफी सहज उपलब्ध होते आहे आणि लैंगिक शमनाची मेंदूची मागणी पुरवठ्याबरोबर आणि/किंवा पोर्नच्या तीव्रतेनुसार वाढत जाते आणि नैसर्गिक समागमामुळे "समाधान" होणं कमी कमी होत जाऊन पूर्णपणे निरुपयोगीही ठरण्याची शक्यता निर्माण होते.

पोर्नोग्राफीच्या अभ्यासाच्या संदर्भात, त्याच्या व्यसनाधीनतेबाबतचा, त्यामागच्या सामाजिक कारणमीमांसेचा भागही येईल काय, हे बघणे रोचक ठरेल.

प्रस्तुत संदर्भात आठवलेल्या अन्य एक दोन गोष्टी. कदाचित संदर्भ म्हणून लोकांना उपयुक्त/रोचक वाटाव्यात.

१. "ऐसी अक्षरे"चे सदस्य उत्पल यांची कविता :

जगन रेप कर.
असं जगनला कुणी सांगत नाही.
जगन आपणहूनच रेप करतो.
शाळेत गेलेला, न गेलेला, एमबीए केलेला, न केलेला, फेसबुकवर असलेला, नसलेला जगन असे जगनचे प्रकार आहेत.
त्यातले सगळेच रेप करू शकतात.
जगन इतरवेळी कदाचित चांगलाही असेल.
पण तरी तो कमलवर पाळत ठेवून मोका मिळताच तिच्यावर झडप घालतो.
आणि नंतर तिला अमानुषपणे मारूनही टाकतो.
जगन वाईट आहे. भयानक वाईट.

पण वाईट जगनपैकी एकाची एक केस आहे.

या केसमधल्या जगनला इतर जगनसारखंच पंधरा-सोळाव्या वर्षी इरेक्शन आलं.
कमलला न्हाण आलं त्याच्या एक-दोन वर्षांनंतर.
इरेक्शन आल्यावर काय करायचं हे त्याला आई-बाबांनी सांगितलं नाही.
कारण त्यांना त्याचा संकोच वाटायचा.
कमलला पाळी आली की आई तिला काय करायचं ते सांगते.
पण जगनला इरेक्शन आलं की काय करायचं हे बाबा त्याला सांगत नाही.
कारण बाबालाही ते कुणी सांगितलं नव्हतं.
बाबाच्या बाबाने त्याला एकदा नग्न बायकांची चित्रं असलेलं पुस्तक वाचताना पकडलं होतं आणि मारलं होतं.
पण इरेक्शनचं काय करायचं हे सांगितलं नव्हतं.
बाबाने तीसएक वर्षांपूर्वी हेलनला नाचताना बघून हस्तमैथुन केलं होतं.
आता तर नाचाची खूप प्रगती झालीय. जगनपुढे आता खूप बायका नाचतात. मल्लिका, मुन्नी, शीला वगैरे सगळया.
शिवाय कॅमेरा त्यांच्या शरीरावर फिरतो.
कारण कॅमेऱ्याला हे माहीत आहे की जगनला ते आवडेल.
आणि कॅमेऱ्याच्या मागच्या माणसांना खूप पैसे मिळतील.
असे खूप जगन तयार करणं हे कॅमेऱ्याचं ध्येय आहे.
पण ते असो.
चूक जगनची आहे.

जगनही मग हस्तमैथुन करतो.
ते करताना एकदा आईने पाहिलं तर तिने भंजाळून जाऊन बाबाला सांगितलं.
बाबाने मार खाल्ला होता, म्हणून त्याने जगनला पण मार दिला.
पण मार खाऊन इरेक्शन थांबत नाही.
म्हणून मग जगन पुन्हा नाच बघतो, संभोगचित्रांची पुस्तकं वाचतो, ब्ल्यू-फिल्म बघतो.
आणि हस्तमैथुन करतो.

आपली परंपरा फार थोर आहे.
तिचा विजय असो.
आपल्या परंपरेनं शिकवलं आहे की लग्नाआधी संभोग वाईट.
त्यामुळे लग्नापर्यंत थांबून नंतर सगळी कसर भरून काढली तरी चालेल.
म्हणजे पहिल्या रात्री बायकोला त्रास झाला तर चालेल.
पण लग्नापर्यंत स्त्रीचं कौमार्य अबाधित राहिलं पाहिजे.
त्यामुळे जगन नग्न बाईचे फोटो बघत थांबतो.
शिवाय अशा नग्न बायकांना वाईट समजलं जातं.
कारण त्या जगनला बिघडवतात.
पण जगनला त्या आवडतात.
कारण ज्याच्यामुळे इरेक्शनपासून सुटका मिळते ते जगनला चांगलं वाटतं.

पण इरेक्शन कायमचं कधीच संपत नाही.
जगनला आता 'बाई' हवीच असते.
तो कमलकडे आता बाई म्हणूनच बघू लागतो.
आणि एके दिवशी तिच्यावर झडप घालतो.
जगनचं जनावर होतं.

दुर्दैवाने जगन पुरूष आहे.
संस्कृती प्रगत झाली तरी संस्कृतीकडे अजूनही इरेक्शनला उत्तर नाही.
शिवाय इरेक्शनबरोबरच जगनला अजून एक महत्त्वाचं शिक्षण मिळतं.
पुरूषसत्ताकतेचं.
म्हणजे बाबा कुटुंबप्रमुख.
आई त्यानंतर.
जगन, तू मुलगा आहेस.
मुलींसारखा रडतोस काय?
जगन, तू मुलांच्यात बस बघू.
मुलींबरोबर कसला बसतोस?
जगन, मुली फक्त क्रिकेटमध्ये नाचण्यासाठी असतात.
क्रिकेट खेळायचा असतो मुलांनी.
जगन, स्वयंपाक तू नाही करायचास.
पण तुला प्लंबिंग आलं तर चांगलं आहे.
जगन, बायकांना डोकं जरा कमीच असतं.
त्यामुळे त्यांनी शक्यतो घरीच बसावं.
जगन, तू मर्द आहेस.
बाईला जिंकणं यात मर्दानगी असते.
वगैरे.

आधीच इरेक्शन आणि त्यात पुरूषसत्ताकतेचं इंजेक्शन.

जगन पार बिघडून गेलाय.
त्याच्यातला हिंस्त्रपणा जनारांनी लाजावं इतका वाढलाय.

कमलच्या मृत्यूनंतर तिच्या मैत्रिणी, आई-बाबा आणि परंपरा सगळ्यांनाच जगनचा प्रचंड राग येतो.
त्याला फाशी द्यावी असं वाटतं.
जगनला फाशी जरूरच द्यावी.
त्याने जगन नक्की मरेल.
पण नर उरेल.

कारण नर आणि मादी कधीच कायम मेलेले नाहीत. अजूनही मरत नाहीत.

नर पुन्हा हस्तमैथुन करत वाढेल आणि पुरूषसत्ताकतेचं इंजेक्शन त्याला दिलं जाईल.

आणि मादी पुन्हा अनंतकाळ पहात असलेली वाट पहात राहील.
शुभंकर संभोगाची.

- उत्पल

२. अलिकडेच आलेल्या रवी जाधव दिग्दर्शित "बालक पालक" या सिनेमाबद्दलचं परीक्षण : "आवर्जून पाहावीशी बीपी" :
http://apalacinemascope.blogspot.com/2013/01/blog-post.html

चांगले आहे. पॉर्न सद्ध्या मोठा उद्योग झालेला आहे. अमेरीकेच्या रिसेशनमध्ये पॉर्न इंडस्ट्रीने पाच बिलीयन डॉलरचे बेल-आऊट मिळावे अशी मागणी केली होती. ( http://politicalticker.blogs.cnn.com/2009/01/07/porn-industry-seeks-fed…)

काही अभ्यासकांच्यामते पॉर्न पाहिलेले नाही असा कोणीही अस्तित्त्वात नाही. (इतर रोचक गोष्टींकरता पहा: http://www.youtube.com/watch?v=wSF82AwSDiU )

शिवाय, पॉर्नमुळे युवकांना चुकीचा संदेश जातो आहे अशीही एक ओरड आहे, नुसतीच ओरड नाही तर त्याविरोधात 'चळवळ'ही सुरू आहे. पहा: http://makelovenotporn.com/ (थोडक्यात ओळखीकरता पहा: http://www.youtube.com/watch?v=FV8n_E_6Tpc किंवा: http://blog.ted.com/2009/12/02/qa_with_cindy_g/ )

अवांतर - अतिशय कलात्मक पोर्न चित्रपट अ‍ॅवार्ड्स काही वर्षापूर्वी एच बी ओ वर पाहील्याचे आठवते. त्या अ‍ॅवार्ड सेरीमनीत जे काही भाग दाखविले होते ते कमालीचे कलात्मक व अपीलींग होते.

>>बहुतांश पुरुष सज्जन निपजतात याबद्दल थोडं आश्चर्यच वाटतं.

आं? विदा द्या बघू आधी.

एकूण अभ्यासाची(अभ्यास शाखेची) गरज आहेच हे प्रतिसादांवरुन स्पष्ट होतं तर. पॉर्न बघणे ज्यांची 'गरज' आहे ते स्त्रीयांकडे(किंवा पुरुषांकडेही) कोणत्या भावनेतून बघत असतील ह्याबद्दल काही माहिती मिळाल्यास पॉर्नच्या सामाजिक गरजेवर काही बोलता येईल, पॉर्न बघून इन्स्टंट ग्रॅटिफिकेशन(सुपरिणाम) आणि थोडंफार* इनोव्हेटिव्ह वैवाहिक लैंगिक आयुष्य याशिवाय इतर काही परिणाम होत नाहीत ह्याबद्दल मी साशंक आहे. ह्याबद्दल विकीवर काही माहिती आहेच. पण पॉर्न बघणार्‍या स्त्रियांचा पुरुषांकडे बघण्याचा दृष्टिकोन कसा असतो हे जाणून घेणे पण मह्त्वाचे ठरेल.

*दूरदर्शनवरच्या पाककृती बघून किती दिवस घरी चांगला स्वयंपाक बनविणार?, एकतर पाककृती कार्यक्रम बघत बसणार किंवा पाककौशल्या आत्मसात करणार किंवा आहे त्या कौशल्यात समाधान मानणार किंवा..(तुम्हाला जे काय सुचेल ते).

'पोर्नॉग्राफीला नगण्य अथवा शून्य कलात्मक मूल्य असतं' याच्याशी काही अंशी असहमत. सारीकाने सांगीतलेले अवार्ड, २०१३ चा विजेता 'वेस्टलँड' बद्दल विकी वर वाचलं. त्यावरुनतरी कलात्मक मुल्य 'नेहमीच' शून्य असतं असं वाटत नाहीय.
पण स्त्रिवादाच्या दुसर्या लाटेतल्यांचे आक्षेपदेखील अगदीच अमान्य नाहीत.
आजकाल इंटरनेटमुळे बर्याच स्त्रियादेखील पॉर्न पाहु शकतात. पण पुर्वी व्हिडीओ पार्लर, कांतीशहा वगैर फक्त पुरुषांसाठीच असणार...
फिफ्टी शेड्स सारखी पुस्तक बेस्ट सेलर होतात. तेव्हा नेहा धुपिया म्हणाली तसे 'only sex and srk sells' हे पटतं. (त्या वाक्यातून srk काढुन टाकला तरी चालेल :-) )
पॉर्न ला गरज म्हणावे का आणि दारु, सिगरेट, ड्रग्ज यांच्या लाइनीत बसवावे का? माहीत नाही... मला वाटत प्रमाणात सगळ्या गोष्टी ठिक आहेत. आणि हे प्रमाण व्यक्तीनुसार बदलणार. त्यामुळे ज्याचत्याने ठरवावं.
'फुड पॉर्न' सारखा अजुन कोणता शब्द आहे का? कदाचीत काही दिवसांनी फक प्रमाणेच पॉर्न शब्दही माईल्ड, नेहमीच्या वापरातला होउन जाईल.
अवांतर: www.nairaland.com/526946/irresistible-women :-D

चर्चा
http://www.mimarathi.net/node/10618 इथे एक या विषयावा चांगली चर्चा चालू आहे.

सध्या आम्हाला 'पोर्नो' असा उच्चार करावा की 'पॉर्नो' असा प्रश्न पडलेला आहे.
म्हणजे 'पोप' सारखा की 'पॉप' सारखा. हे दोन्ही शब्द 'पाप' पासून आले असल्याने दोन्ही उच्चार ठीक वाटतात.

वैदिक भारतात 'पोर्न' होते, हे निश्चित. हा शब्दच याचा पुरावा होय. 'पोर-न' म्हणजे जे पोरा-सोरांनी बघू नये असे, वा 'फक्त प्रौढांसाठी' असलेले. अमेरिकेत अठरा वर्षे वयाखालील पोरांनी यात भाग घेऊ नये, असा कायदा आहे. म्हणजे यातही 'पोर-न' आले.
खरेतर फार प्राचीन काळी पोर-न वेद हाही एक वेद होता. एकूण पाच वेद होते. पुढे हा वेद लुप्त झाला, परंतु त्यातील काही ऋचा लोकांच्या स्मरणात होत्या, त्यांच्याच आधारे वात्स्यायनाने ग्रंथ रचिला. यावर अधिक संशोधन आम्रविका खंडातील पोर-त-ल्यांड, तसेच युरोपातील पोर-तु-गाल, तसेच भारतातील पोर-बंदर इ.ठिकाणी चाललेले आहे,असे ऐकून आहोत.

आता यावर जन"हित(?)" याचिका

...प्रौढांनी पॉर्नोग्राफी वापरण्याबद्दल काय निरीक्षणं, मतं आहेत?
आता साधारणतः पन्नाशीत/साठीत असलेल्या पिढीचे बालपण आणि तारुण्य ज्या वातावरणात गेलेले असते, त्यात पोर्नोच काय पण नग्नताही बघायला मिळणे कठीण होते. आता अचानक मुख्यतः इंटरनेटच्या सुलभतेमुळे घरबसल्या हे शक्य झाल्याने तरुणांइतकेच पन्नाशीवरचे तरूणतुर्कही यात रुचि घेत असल्याचे निरिक्षण आहे. मुख्यतः यातील अफाट विविधता भुरळ घालणारी वाटते.
सात-आठ वर्षे वयापासून मृत्युपर्यंत नग्नता व संबंधित विषयात रस वाटत असतो, हेही (पुरुषांबद्दल तरी) निरिक्षण आहे.