मजेशीर नावे

माझ्या बहिणीच्या सोसायटीत कोणालातरी जुळे झाले, मुलगा आणि मुलगी - नावं काय तर अभंग आणि ओवी. चांगले वाईट माहीत नाही पण ऐकायला फार काय भारी /चांगले वाटत नाही.

'ऐतिहासिक' किंवा 'पौराणिक' (वैदिक इ. म्हणा हवं तर) ठेवायची फ्याशन आहे सध्या.
पेशंटांच्या मुलांची मी पाहिलेली खरी नावं:

कृतांत.

रौरव.

'नावात काही आहे का?' ह्या जुन्या धाग्यात वैविध्याच्या आणि 'पारंपारिक, तरीहि नवे' असे नाव आपल्या मुलासाठी शोधण्याच्या हव्यासामधून निर्माण झालेल्या चित्रविचित्र, एव्हढेच नव्हे तर अनिष्ट अर्थाची नावे कशी शोधली जातात ह्यावर बरेच काही मनोरंजक पाहण्यास मिळेल. (ह्या हव्यासामधून 'श्लेष्मा' - शेंबूड, 'श्रोणी'- कुल्ला अशीहि नावे दिली जातात असेहि वाचावयास मिळेल.

अमेरिकेतील आफ्रिकन-अमेरिकन समाजामध्ये एकदम वेगळी दिसणारी नावे शोधण्याची बरीच पद्धत आहे. 'ओप्रा' तर सर्वांच्या परिचयाची आहेच पण एका संस्थळावर मिळालेली क्रीडाविश्वातली ही चित्रविचित्र नावे पहा:

Tayshaun (Prince - बास्केटबॉल), Deron (Williams - बास्केटबॉल), Rau’shee (Warren - मुष्टियुद्ध), Raynell (Williams - मुष्टियुद्ध), Deontay (Wilder - मुष्टियुद्ध), Taraje (Williams-Murray - जूदो), Jozy (Altidore - फुटबॉल), Kerron (Clement - अ‍ॅथलीट), Hyleas (Fountain - अ‍ॅथलीट), Chaunte (Lowe - अ‍ॅथलीट), Bershawn (Jackson - अ‍ॅथलीट), Lashawn (Merritt अ‍ॅथलीट), Trevell (Quinley - अ‍ॅथलीट), Ogonna (Nnamani - व्हॉलीबॉल), Dremiel (Byers - मल्लयुद्ध).

एका मैत्रिणीचं नाव डॉना आहे बहुतेक मॅडोना वरुन आलेलं असावं.

आजकाल विचित्र नावे केवळ वेगळी असावीत म्हणून ठेवण्याकडे विशेषतः उत्तर भारतीयांचा कल आहे.

एक पंजाबी मित्राच्या बायकोचे नाव होते "शिंपी"
बाकीच्या मराठी मित्रांच्या बायका तिच्या मागे टेलर टेलर म्हणून चेष्टा करायच्या.
हे कमी म्हणून तिला मुलगी झाली तिचे नाव ठेवले "पारीशा" ... जाम कोणाला पत्ता लागला नाही अर्थाचा.

इथे काँप्लेक्स मध्ये एका लहान मुलीचे नाव आहे "शिविका" - कारण काय तर मोठ्या बहिणीचे नाव आई वडिलांचे राहुल आणि शिखा याचे "राशिका" असे अर्धे अर्धे नाव एकत्र करून ठेवले आहे त्याच्याशी यमक जुळावे म्हणून शिविका.

एका गुजराती मित्राने दोन देवांना एकत्र आणून मुलाचे नाव ठेवले आहे "क्रिशिव" !!

एका बिहारी सहकार्‍याला त्र्यंबक नाव ठेवायचे होते मुलाचे. ते अवघड जाईल म्हणून नाव ठेवले आहे "त्रयम"

एका मित्राने मुलीचे नाव ठेवले आहे ताशी. हे म्हणे भुतान मध्ये राणीचे नाव आहे.

एका उ. भारतीय सहकार्‍याच्या मुलीचे नाव आहे "केया".. कारण काय तर म्हणे 'नाम सुनने में अच्छा लगता है, मिनिंगसे क्या फर्क पडता है?'

दादा कोंडकेंचा, ध.सुं. शेटे यावरचा विनोद आठवतोय का.

नाव्या - नाव घेण्याजोगी- नाव ठेवलेले बघितले आहे.
तिच्या आत्याचे नाव पारुल. हे बंगाली नाव आहे असे सांगितले गेले. अर्थ कोणाला माहित आहे का? उच्चारायला गोड वाटते.

चिवित्र नावांमधे अ‍ॅडवता येईल का असा प्रश्न पाडणारी काही नावं -
१. शताब्दी (आई वडिलांची एकुलती एक कन्यका तीसुद्धा बर्‍याच प्रयत्नांती झालेली.. नाव ठेवताना आई - वडील नक्की काय सेलिब्रेट करायच्या मूड मधे होते देव जाणे ;) )
२. मृगया (= शिकार ... कोणी कोणाची केली त्याची अजून कल्पना नाही आम्हाला...)
३. रोहम (अर्थ माहित असल्यास सांगा कुणीतरी)
४. ओवी (विंग्रजीत काय स्पेलिंग करतात असं नाव ठेवायच्या आधी एकाने विचारले होते ..)
५. सखी (ह्या मुलीला कॉलेजात गेल्यावर तीन चार मुलं एकाच वेळी "ए सखी ....." वगैरे म्हणायला लागली तर .... बिच्चारी ...)
६. संजोग (=योगायोग ???)
७. खनीश (म्ह्णजे काय ???)

वर्गात एकाचे नाव विनोद होते. त्याला सगळे विचारायचे-
काय बे विन्या, 'बा'चं नाव 'चेष्टा' आणी आईचं 'मस्करी' हाय काय?

"इंदिरागांधी" पवार
"न्हेरु" कदम

एका सरकारी अधिकार्‍यांचे नाव सी. एच. बाबू अंबेडकर पाहिले आहे. अजून एकाचे नाव एम के गांधी असे पाहिले; काय हा योगायोग म्हणून त्यांना विचारले. तर त्यांचे फस्ट नेम हेच मुळात मोहनदासकरमचंदगांधी होते. त्यानंतर त्यांचे दाक्षिणात्य संस्कार.

ओरीसात आढळलेली नावे - "सुपरफाइन", "तहसीलदारमाझी", "बीडीओ".

कालच वर्तमानपत्रात 'मोका'लावण्यात आलेल्या काही माणसांची नावे वाचनात आली.
एक वाघमारया होता.म्हणजे पहिले नाव होते. उपनाम नव्हे.
एकजण बेंचा होता.
एका जमातीत माणसांना अशी नावे ठेवली जातात.
अगदी पलंग्या,रायफल्या,पिस्तुल्या अशीही नावे पाहिली आहेत.
त्यांच्यातल्या एकाला एका प्रसिद्ध पोलिस अधिकारयाने अटक केली होती.चाणक्याने शेंडीला गाठ मारण्याच्या धर्तीवर,बदल्याची आग धगधगती रहावी म्हणून अटक झालेल्याने आपल्या नावाआधी 'नांगर्या'हां prefix सुद्धा लावला होता.

अजून काही

फौजदार, जयहिंद,पोपट ही नावंही पाहण्यातली आहेत..
साधारणत: well to do घरातली असल्याने'शेठ'हा suffix ही जोडला जायचा.
मग पोपटशेठ सर्वत्र दिमाखात झळकायचे. मालकीच्या गाड्यांच्या काचांवर,बैलगाडे शर्यतीत सर्वत्र ते असत..
मी कल्पना करतो .. हे गृहस्थ फोनवर बोलताहेत
"मी पोपटशेठ बोलतोय"
मज्जा...
बाकी शेठ हे फक्त समोरच्यानेच मला म्हणायचे नसते तर मी सुद्धा तसेच म्हणायचे असते.
उदा. मी अमुकशेठ बोलतोय...

ऐला. राधिकातैंच्या धाग्यावर पदार्पणात शेंचुरी! :)

आमच्या ओळखीतल्या एकाने मुलाचं नाव 'स्पर्श' ठेवलंय.
(म्हणजे याच्या मुलाचं कौतुक करताना पण सांभाळून करायला हवं, "तुमचा स्पर्श किती छान आहे हो!")
इतर मित्रमंडळींमधे एकाने मुलींचं नाव 'न्यासा' ठेवलंय (म्हणजे काय ते त्यालाच ठाऊक.. मुलीला तिचं नाव 'नासा' आहे असंच वाटत राहणार काही वर्षं तरी)
दुसर्‍या एकाने मुलाचं नाव 'अजातशत्रु' ठेवलंय (काय मुलानं घोडं मारलेलं याचं? याला आता किती शत्रु होतील त्या नावामुळेच!)
इजिप्तमधल्या क्रांतीनंतर तिथल्या एकाने मुलीचं नाव 'फेसबुक' ठेवलं होतं म्हणे.

१. बोलायला सोपे असावे
२. त्याचा वात्रट / विचित्र शॉर्टफॉर्म होऊ नये
३. इंग्रजी स्पेलिंग करताना फेफरे येऊ नये.
४. जरबेने हाक मारता आली पाहिजे. म्हणजे दिवटे बोट झटकून रस्त्यावर सैरावैरा पळत सुटले आहे, अन मातोश्री त्याच्या मागे सोऽहम् सोऽहम् करीत धावत आहेत असं नको.
५. फक्त ऐकायला छान वाटते, अर्थाशी घेणे नाही असे असले, तरी मी वर दिलेत तसे कृतांत, रौरव सारखे अभद्र नको.

अजून काही सुचना असल्यात तर लिष्टीत भर घालावी.

अश्या नावाचा माझा एक पेशंट आहे.

आंध्रातून येणार्या पेशंटची नावे तर काहिही असतात.
पेंटम्मा, पेंटय्या, पिंटय्या, रुथम्मा, चिंगम्मा!

सुमारे एक वर्षापूर्वी आमच्या एका परिचिताने एक छोटे कासव भेट म्हणून दिले. (नाहीतरी श्वानाला पाळतातच आहात तर कासव काय जड नाय, असा त्यांचा समज असावा!)

असो.

सर्वप्रथम ते कासव प्रतिबंधित अशा स्टार टर्टल प्रकारातील नाही, याची खातरजमा करून घेतली.

परिचिताने त्याचे नाव (तो नर असे समजून) 'झामोरिन' असे ठेवले होते. आम्ही ते तसेच ठेवले.

पुढे ते कासव थोडे मोठे झाल्यावर, जालावर शोध घेताना जाणवले की, तो नर नसून मादी असावी! अद्याप पशुवैद्याकडे जाऊन खात्री केलेली नाही तरीही जालावरील फोटो आणि वर्णने पाहून, ती मादीच असावी असे वाटते.

सध्या नामांतर करून तिचे नवे नाव 'झमूरी' असे ठेवले आहे!