'उपक्रम' कोठे आहे?
गेले सुमारे १५ दिवस 'उपक्रम' mr.upakram.org हे संस्थळ मिळणे अशक्य झाले आहे. त्याच्या जागी 'The website you were trying to reach is temporarily unavailable.' असा संदेश http://host415.hostmonster.com/suspended.page/disabled.cgi/upakram.org ह्या URL खाली दिसत आहे.
येथील बरेच सदस्य तेथेहि सदस्य आहेत असे दिसते. संस्थळ उपलब्ध नसल्याचे कारण कोणी सांगू शकेल काय?
पुनः सुरू करता येईल काय?
सुमारे एक वर्षापूर्वीपर्यंत हे संस्थळ चांगले चालले होते. गंभीर स्वरूपाचे लेखन आणि त्यावर चर्चा जोरात चालत असत. पण अलीकडे अलीकडे तेथील बरेच सदस्य निवृत्त झाल्यासारखे वाटत होते आणि त्यामुळे लेखन कमी - प्रतिक्रिया कमी - म्हणून पुनः लेखन कमी असे दुष्टचक्र सुरू झाले असे वाटते.
ह्याबाबत आपण काही सहकारी कृति करावी असे वाटते काय?
उपक्रमावरचं लिखाण अजूनही
उपक्रमावरचं लिखाण अजूनही वाचवता येईल असं वाटतं. असं असल्यास सहकारी कृती करावी. उपक्रमाबद्दल सहानुभूती असणार्या सगळ्यांना या धाग्यावर (आवश्यकता असल्यास व्यनिमधून) याबद्दल चर्चा करता येईल. अनेक चांगल्या लोकांचं, रोचक, संदर्भसंपृक्त लिखाण उपक्रमावर आहे ते सोडवता येण्यासारख्या अडचणींमुळे नष्ट होऊ नये.
यासंदर्भात जी काही मदत करता येणं शक्य आहे ती मी करायला तयार आहे.
+१
मी याच्याशी सहमत आहे.
उपक्रमावर माझा अनेक वर्षांपासूनचा वावर होता आणि अनेक नवनवीन विषय आणि माहिती यांनी समृद्ध असं ते दालन आहे.
माझा असाही अंदाज आहे की सध्याची स्थिती ही तात्कालिक, थोड्या काळापुरतीचीच आहे. थोड्या दिवसांतच स्थिती पूर्वपदाला येईल.
याबाबत काहीही मदत हवी असल्यास ती जमेल तशी करण्याची माझी तयारी आहे.
मी अरविंद कोल्हटकरांना अशी विनंती करतो की या संदर्भात त्यांनी पुढाकार घ्यावा. आमचं त्यांना निश्चितच सहकार्य असेल.
कोणतेही संकेतस्थळ बंद पडू नये
कोणतेही संकेतस्थळ बंद पडू नये असे मनापासून वाटते. माझ्या तेलुगु रुममेटस होत्या त्यांना या फोरम्सचं इतकं नवल वाटायचं. त्यांच्या भाषेत असे फोरम्स नाहीत असे त्या सांगायच्या.
मुद्दा हाच की संकेतस्थळे बहुमूल्य वाटतात. समान शीलव्यसनेषु सख्यम उक्तीचा अनुभव येतो. जीवन समृद्ध बनते.
+१०१००. तेलुगुमध्ये नाही
+१०१००.
तेलुगुमध्ये नाही म्हणायला पुलिहोरादद्दोजनम.कॉम नामक एक साईट आहे. पण तिथे टीव्ही वगैरेच प्रकार जास्त चालतो. मिसळपाव.कॉम सारखे डिस्कशन चालत नाही. मी माझ्या बाँग मित्रांना विचारले. त्यांना माहिती नाही बांग्लामध्ये असे काही आहे किंवा नाही. मला स्वतःला फार कुतूहल आहे असे काही अन्य भाषांत असल्यास. तमिळमध्ये "करुतु फ्रेंड्स" नावाचा एक क्लोज्ड एफबी ग्रूप आहे. तिथे लोक इंग्लिशबरोबरच मुख्यत्वेकरून तमिळ लिपीत लिहितात. पण मिपा किंवा ऐसी जसे अंतर्बाह्य मराठी आहे तसे अंतर्बाह्य तमिळ रूप असलेल्या सायटी बघण्यात नाहीत. पण नक्की असाव्यात असा अंदाज आहे. तमिळचा जालवावर फार तगडा आहे.
अभिमान किंवा दु:ख
अभिमान किंवा दु:ख बाळगण्याअगोदर अन्य भाषांच्या जालवावराबद्दल माहिती घेऊन विधान केल्यास बरे होईल. सारीका यांच्या तेलुगु रूममेट्सना तेलुगु फोरम्स माहिती नव्हती याचा अर्थ ती अस्तित्वात नाहीत असा होत नाही. मिपा काय किंवा ऐसी काय, किंवा या सर्वांचा बाप असलेले मायबोली काय, किती मराठी लोकांना माहिती आहेत अजूनही? पुणे-मुंबैच्या बाहेर अनिवासी मराठी सोडल्यास(यात भारताबाहेरचे अन महाराष्ट्राबाहेरचे पण भारतातले असे दोन्ही धरावे) यांची ओळख अजूनही खूप कमी आहे. तस्मात अन्य भाषांमध्येही असे प्रकार अस्तित्वात असण्याचा संभव बराच आहे. तमिळबद्दल बोलायचे झाले तर तमिळमन्त्रम.कॉम ही साईट असल्याचे प्रत्यक्ष माहितीच आहे, शिवाय गुजरातीत असे काही असल्याचे उडत उडत ऐकलेय. तस्मात अन्य भाषांत काही नाहीच, हे विधान फार चूक आहे. अन्य भारतीय भाषांबद्दल माहिती शक्यतोवर भारतात कुठेच फारशी नसते पण आपापल्या परिघात बर्यापैकी काड्या चालू असतात असे निरीक्षण आहे.
विधान चूकच निघो अशी अपेक्षा आहे/होती...काय म्हणू?
मीमराठीचा मी ३-४ वर्षापासून सदस्य आहे. मायबोली मी त्याअगोदरपासून वाचतो. माझ्या कार्यालयातल्या उडिया, बंगाली, आसामी, पंजाबी, हिंदी भाषिक (राजस्थानी, मध्य प्रदेशी, उत्तर प्रदेशी, उत्तराखंडी, बिहारी, इ), काश्मिरी, मल्याळी, कन्नड, मणिपूरी, इ लोकांना ही साईट दाखवून अशी तुमची साईट आहे का असा प्रश्न गेल्या २-३ वर्षापासून विचारत आलो आहे. (दिल्लीत इतकी व्हरायटी आरामात मिळते.). मी स्वत: हिंदी आणि मणिपूरी (blog collection sites and thead collection sites (There is specific word for thread collection site like ऐसीअक्षरे) साईट्स ची सर्च २-३ महिन्याला एकदा करत असतो. माझा इतकाच अनुभव आहे. मराठी स्थळांची क्वालिटी, विशेषतः लेखनातलं गांभीर्य (कष्ट म्हणा) दुसर्या भाषेत त्याच्या २-३ टक्के सुद्धा आढळलं नाही. माझा अनुभव चुकीचा/अपुरा असेल तर मला आनंदच आहे. पण याची शक्यता कमी आहे कारण स्थानिक साहित्यात रस असणार्या व्यक्तिंकडून मी feedback घेतला आहे. पण सध्याला तरी हिंदीत धागा कलेक्शन स्थळ ('तसले' म्हणजे पोर्न सोडून)नाही याचं मला विशेष frustation आहे.
ओक्के. दक्षिणेत अॅट लीस्ट
ओक्के. दक्षिणेत अॅट लीस्ट तमिळमध्ये काही सायटी आहेत, पण दर्जा इ. बद्दल बोलण्यासाठी ते वाचायला पाहिजे. तमिळ येत नसल्याने तुमच्या म्हणण्याचे खंडन किंवा मंडन तूर्त करता येत नाही. अजून इकडेतिकडे पाहतो आणि सांगतो.
अपडेटः http://www.amarblog.com/ ही बंगाली साईट सापडली. रूपडे अंतर्बाह्य बंगाली आहे. सदस्यनामे पाहता आपल्यासारखीच चमत्कारिक आहेत- उदा. डाक्तार आइजुद्दीन, काला जीन, बिक्रमपुरेर पोला, इ. लेखनाची वर्गवारी कोबिता, आन्तोर्जातिक, इतिहास, इ. सदरांखाली केलेली आहे. एका लेखाचा नमुना खाली पाहता येईलः
http://www.amarblog.com/doctor/posts/164408
लेखनासाठीचे परिश्रमही जाणवताहेत. एकुणात आपलाच वंगावतार दिसतोय असे म्हटल्यास वावगे ठरू नये. तस्मात बंगालीत अशा सायटी आहेत. आमारब्लॉग बरोबरच शोबूजबांगला ही अजून एक वेबसाईट आहे. एका सदस्याची माहिती पाहता सदस्यत्वाचा कालावधी ५ वर्षे दिसला. तस्मात ही साईट खरेच जुनी दिसतेय. आत्ता ऐसीवर
"सध्या 2 सदस्य आणि 8 वाचक आलेले आहेत." तद्वतच तिथेही "বর্তমানে ৪৩ জন সদস্য এবং ৬৩৯ জন অতিথি জেগে আছেন।" (सध्या ४३ जण सदस्य व ६३९ पाहुणे जागे आहेत) असे लिहिलेले आहे.
काही लेखांवरून अन भाषेवरून ही साईट बांगलादेशी असावी असे वाटतेय. पाहूच काय ते.
मजा आली एकुणात. आता अजून कुठे असे काही मिळते का ते पाहू.
मुक्तसुनीत, अदिती यांनी मदत
मुक्तसुनीत, अदिती यांनी मदत करण्याची आपली इच्छा दाखवलेली आहेच, माझाही त्याला दुजोरा आहे. आपण सगळे मिळून नक्की काय घडवून आणायचं आणि ते कसं घडवून आणायचं हे ठरवू. 'ऐसी अक्षरे' संस्थळाचा व त्यात उपलब्ध रिसोर्सेसचा त्यासाठी वापर करता आला तर त्यासाठीही आम्ही तयार आहोत.
गूगल कॅश
एखादं संकेतस्थळ तात्पुरतं उपलब्ध नसलं तरी त्यावरचं लिखाण गूगल कॅशमार्फत उपलब्ध होऊ शकतं.
१. गूगल साईट सर्च वापरा.
उदाहरणार्थ -
site:mr.upakram.org ऋषिकेश
असं शोधलं तर फक्त उपक्रमावरचे ऋषिकेशचे धागे/प्रतिसाद वगैरे सर्च रिझल्ट्समध्ये येतात.
२. त्यातला एखादा आपल्याला हवा असला, उदाहरणार्थ -
इंग्रजी शब्दांचे अर्थ आपल्या भाषेत | mr.upakram.org
mr.upakram.org/node/2581
24 juin 2010 - आभार. ऋषिकेश [24 Jun 2010 रोजी 08:34 वा.] वा सुविधा फारच उपयोगी वाटाली. विषेशतः माझ्यासारख्या इंग्रजी ...
तर mr.upakram.org/node/2581 ह्या दुव्याशेजारच्या त्रिकोणावर क्लिक करा. तिथे कॅशचा पर्याय दिसेल. त्यावर क्लिक करा.
३. मग हे पान उघडेलः
http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:o2v10ZG95oAJ:mr.up…
मजकूर साठवायचा असला, तर तो तिथून कॉपी-पेस्ट करता येईल.
कोणत्याही मराठी संस्थळाचे बंद पडणे-
कोणत्याही मराठी संस्थळाचे बंद पडणे हे क्लेशदायक आहेच, शिवाय त्यावरच्या लेखनाचा बहुमूल्य ठेवा (प्रतिसादातल्या चर्चांचाही) नष्ट झाल्याने फारच नुकसान होते.
(निरनिराळ्या संस्थळांच्या विदागाराला अपघात होणे २००७ सालापासून सुरू आहे.) कधीकधी संस्थळाच्या चालकांनी कालमानपरत्वे त्या संस्थळाच्या संचालनातून अंग काढून घेतल्याने असे होते. संचालक/प्रशासकांचा तो मुख्य व्यवसाय नसल्याने हे होणे स्वाभाविक आहे. जोवर संस्थळातून आत्मतुष्टीपेक्षा काही अधिक मिळत नाही तोवर / किंवा प्रभारी संचालक-संपादकांना काही मोबदला मिळत नाही तोवर अशी संस्थळे कायमस्वरूपी चालत राहतील अशी अपेक्षा करणे चूक आहे. (कित्येक लोकांचे स्वत:चे ब्लॊगही ’पासवर्ड विसरल्याने’= कंटाळा आल्याने बंद पडतात.)
तेव्हा संस्थळे अशी बंद पडू नयेत यासाठी मूळ मालकांनी (त्यांना अंग काढून घ्यायचे असेल तर) इतर कोणी जबाबदारी घेण्यास उत्सुक आहे काय याची वेळच्यावेळी चाचपणी करावी आणि योग्य त्यावेळी त्या व्यक्तींकडे सूत्रे द्यावीत. हे एक सर्वसाधारण मत आहे.
उपक्रमाबाबत म्हणाल तर ’आस्तिक-नास्तिक’ वादाने त्या संस्थळाचे कंबरडे मोडले असे माझे (अर्थातच वादग्रस्त)मत खेदाने नमूद करतो. त्यावर माझ्याकडून कोणतेही स्पष्टीकरण देणे नाही याची कृपया नोंद घ्यावी. ;)
खर्च
फक्त खर्च इतकाच प्रश्न असेल तर मी तो खर्च करण्यास तयार आहे. कुणी नक्की सांगू शकेल का किती खर्च अपेक्षित आहे? शशांक जोशींचा संपर्क वगैरे तरी मिळू शकेल का?
उपक्रमाच्या बंद पडण्याने अनमोल माहिती 'हातातून गेली' आहे याबद्दल दुमत नसावे. माझ्यामते फक्त खर्च हा प्रश्न नसावा. उर्ध्वश्रेणीकरणात विदागाराचा काहीतरी प्रश्न निर्माण झाला असावा. आणि तो सोडवायला वेळ लागत असेल म्हणून ते पुढे ढकलले जात असेल... :(
फक्त खर्च इतकाच प्रश्न असेल
फक्त खर्च इतकाच प्रश्न असेल तर मी तो खर्च करण्यास तयार आहे.
फक्त खर्चाचा प्रश्न नसावा. आणि केवळ तेवढाच प्रश्न असेल तर अनेक लोक पुढे येतील याची खात्री आहे. उपक्रमावर नवीन काही आलं नाही, तरी आत्तापर्यंत जे लिखाण आलेलं आहे ते सर्वांनाच उपलब्ध रहावं यासाठी ते संस्थळ चालू ठेवण्याचा खर्च फार नाही इतकंच महत्त्वाचं.
शशांक जोशींशी संपर्क साधता येतो का ते बघतो.
सहमत
फक्त खर्चाचा प्रश्न नसावा. आणि केवळ तेवढाच प्रश्न असेल तर अनेक लोक पुढे येतील याची खात्री आहे. उपक्रमावर नवीन काही आलं नाही, तरी आत्तापर्यंत जे लिखाण आलेलं आहे ते सर्वांनाच उपलब्ध रहावं यासाठी ते संस्थळ चालू ठेवण्याचा खर्च फार नाही इतकंच महत्त्वाचं. +१ सहमत आहे राजेश
खर्च कोण करणार..
त्याच्या देखरेखीचा खर्च उचलण्याइतपत ते लायकीचं राहिलं नसावं असं संस्थळचालकांचं मत झालं असावं अशी बातमी(खरी/खोटी)समजली. पण निदान आर्काइव्ह तरी करायची संधी द्यायला हवी होती, बरीच माहिती अमूल्य होती अशी भावना आहे.