फाय‌नान्स‌, प्रोजेक्ट‌ फाय‌नान्स‌, अकाउटिंग‌, बॅंकिंग, इ इ संबंधित‌ प्र‌श्न: भाग‌ -१

अकाउंटिंग‌ एन्ट्री अशीच‌ अस‌ते ना?

इन्व्हेन्ट्री डेबिट‌ १००
इन्पुट‌ व्हॅट‌/जीएस्टी डेबिट‌ १५
...टू व्हेन्ड‌र‌ ११५

औट‌पुट‌ व्हॅट‌/जीएस्टी या लाएबिलिटीब‌रोब‌र‌ इन्पुट‌ व्हॅट‌/जीएस्टी हा अॅसेट‌ सेट‌ऑफ‌ क‌र‌ता येईल‌. स‌म‌जा काही उर‌ल‌ंच‌ त‌र‌ बॅल‌न्स‌शिटात‌ 'लोन्स‌ अॅण्ड‌ अॅड‌व्हान्सेस‌'म‌ध्ये जाईल‌.

ध‌न्य‌वाद‌.
१. किती व‌र्षे कॅरी फोर्वाड‌ क‌र‌ता येतो? कार‌ण स‌र्वसाधार‌ण‌ प‌णे कॅपेक्स‌ १०० असेल त‌र ओपेक्स‌ १०-१५ अस‌ते. याच‌ रेशोत‌ क‌र‌. म‌ग‌ इन‌पुट‌ टॅक्स‌ ऑन‌ कॅपिट‌ल‌ गुड्स‌ पुढ‌चे स‌हा व‌र्ष ख‌पेल‌. नै का?
२. एकिक‌डे या क‌रांना कॅपिट‌लाइज‌ नि नंत‌र डीप्रिसिएट होऊ द्याय‌चं नि दुस‌रीक‌डे सेट‌ ऑफ द्याय‌चा हे ड‌ब‌ल‌ एक्झंप्श‌न‌ झालं. नै का? असं चाल‌णार‌ नै ना?

हो.

क्रेडिट घेता येते फ‌क्त तो कॅपिट‌ल एक्स्पेंस प्रॉड्क्ट त‌यार क‌र‌ण्यासाठी लाग‌णाऱ्या गोष्टींव‌र झाला असेल

आप‌ण‌ स‌ध्याला तो उत्पाद‌नासाठिच‌ ख‌र्च‌ आहे असं स‌म‌जू. प‌ण स‌हा म‌हिन्यात‌ काही होणार‌ नाही. थ‌त्तेंना दिलेलं उदाह‌र‌ण प‌हा.

+१

माय‌क्रोसॉफ्ट ज‌रा बाजूला ठेवू, प‌ण गूग‌ल‌, फेस‌बुक‌ आदिंस‌ंब‌ंधी

थोड‌क्यात‌ उत्त‌र: हो. या क‌ंप‌न्या भार‌तात‌ व्य‌व‌स्थित‌ इन्क‌म‌ टॅक्स‌ भ‌र‌तात‌.

भ‌यान‌क‌ त‌प‌शिलात‌ उत्त‌र:

गूग‌ल‌, फेस‌बुक‌ व‌गैरे क‌ंप‌न्यांच्या रेव्हेन्यूक‌डे नीट‌ पाहिल‌ं, त‌र‌ या क‌ंप‌न्या जाहिराती विक‌णाऱ्या क‌ंप‌न्या आहेत‌ हे दिसेल‌. त्याअर्थी या क‌ंप‌न्या आणि ख‌ंडुजीबाबा चौकात‌ होर्डिंग‌ लाव‌णाऱ्या क‌ंप‌न्या, अंकात‌ जाहिराती छाप‌णार‌ं मासिक‌ यांच्यात‌ काहीच‌ फ‌र‌क‌ नाही - तिघेही 'जाहिरात‌ क‌राय‌च‌ं माध्य‌म‌' विक‌तात‌.

प‌ण गूग‌ल‌, फेस‌बुक‌ व‌गैरेंना तुम्ही म्ह‌ण‌ता त‌शी सॉफ्ट‌वेअर‌ ब‌न‌व‌णाऱ्या लोकांची टीम‌ लाग‌ते. ती भार‌तात‌ एका वेग‌ळ्या क‌ंप‌नीत‌ ब‌स‌ते - या क‌ंप‌नीला गूफेसॉप्रालि म्ह‌णू. त‌र‌ या क‌ंप‌नीच‌ं कार्य‌ सॉफ्ट‌वेअर‌ ब‌न‌व‌णं, त‌पास‌णं व‌गैरे आहे. गूफेसॉप्रालिने ब‌न‌व‌लेलं सॉफ्ट‌वेअर‌ फ‌क्त‌ भार‌तासाठी नाही, त‌र‌ अमेरिका, युरोप‌, ब्राझील‌ - वाट्टेल‌ तिक‌डे वाप‌र‌ल‌ं जाऊ श‌क‌त‌ं. जाहिराती विक‌ण्याशी गूफेसॉप्रालिचा स‌ंब‌ंध‌ नाही.

त्यामुळे, एका अर्थी गूफेसॉप्रालि ही गूग‌ल‌ / फेस‌बुक‌साठी फॅक्ट‌री आहे. (ते गूग‌ल‌ / फेस‌बुक‌च‌ं शोरूम‌ न‌व्हे.) त्यामुळे गूफेसॉप्रालिच‌ं कार्य‌क्षेत्र‌ (फ‌ंक्श‌न्स‌), स‌ंसाध‌न‌ं (अॅसेट्स‌) आणि जोख‌मी (रिस्क‌स‌) म‌र्यादित‌ आहेत‌.

अर्थ‌शास्त्राचा निय‌म‌ आहे, की जो म‌ह‌त्त्वाच‌ं काम‌ क‌र‌तो, त्याला जास्त‌ पैसे मिळ‌तात‌ (म्ह‌णून‌ सीईओचा प‌गार‌ त्याच्या ड्राय‌व्ह‌र‌पेक्षा जास्त‌ अस‌तो). जो म‌ह‌त्त्वाच‌ं स‌ंसाध‌न‌ वाप‌र‌तो त्याला जास्त‌ पैसे मिळ‌तात‌ (म्ह‌णून‌ सुखोई चाल‌व‌णाऱ्याचा प‌गार‌ रिक्षा चाल‌व‌णाऱ्यापेक्षा जास्त‌ अस‌तो). ..आणि जो जास्त‌ जोखीम‌ घेतो त्याला जास्त‌ पैसे मिळ‌तात‌ (म्ह‌णून‌ लोक‌ एलाय‌सीत‌ ख‌र्डे घासाय‌पेक्षा उद्योज‌क‌ होतात‌.)

याचा व्य‌त्यास‌ म्ह‌ण‌जे : ज‌र‌ एखादी व्य‌क्ती म‌र्यादित‌ काम‌ क‌र‌त‌ असेल‌, तिचा स‌ंसाध‌नांव‌र‌चा ह‌क्क‌ म‌र्यादित‌ असेल‌, आणि जोखीम‌ही म‌र्यादित‌ असेल‌ त‌र‌ त्या व्य‌क्तीला मिळ‌णार‌ं उत्प‌न्न‌ही म‌र्यादित‌ असाय‌ला पाहिजे. गूफेसॉप्रालि ही अशी म‌र्यादित‌ क‌ंप‌नी आहे. त्यामुळे गूग‌ल‌ / फेस‌बुक‌च‌ं उत्प‌न्न‌ काही का असेना, गूफेसॉप्रालिला 'म‌र्यादित‌ उत्प‌न्न‌' (limited returns) मिळ‌तात‌.

आता प्र‌श्न‌ आहे - म‌र्यादित‌ म्ह‌ण‌जे किती? कोण‌ताही ध‌ंदा भ‌र‌पूर‌ काळ‌ तोट्यात‌ चालू श‌क‌त‌ नाही. त्यामुळे गूफेसॉप्रालिला तोटा असू श‌क‌त‌ नाही. प‌ण त्यांना गूग‌ल‌ / फेस‌बुक‌च्या उत्प‌न्नात‌ली ट‌क्केवारीही (percentage of revenue) देऊन‌ चाल‌णार‌ नाही. उद्या गूग‌ल‌ / फेस‌बुक‌ने आप‌ल‌ं जाहिरातीच‌ं माध्य‌म‌ विक‌ताना काही चूक‌ केली, आणि त्यांचा ध‌ंदा बुडाला, त‌र‌ त्यात‌ बिचाऱ्या गूफेसॉप्रालिची काय‌ चूक‌? गूफेसॉप्रालिच्या कोड‌कांनी आप‌लं काम‌ ब‌रोब‌र‌ केलं होतं, विक‌णाऱ्यांनी माती खाल्ली त्याला कोड‌क‌ बिचारे काय‌ क‌र‌णार‌. त्यामुळे - गूफेसॉप्रालिला "कॉस्ट‌ प्ल‌स‌ मार्क‍-अप‌" प‌द्ध‌तीने उत्प‌न्न‌ दिल‌ं जात‌ं. गूफेसॉप्रालिची व‌र्ष‌भ‌राचा ख‌र्च‌ स‌म‌जा रु. १०० असेल‌, त‌र‌ गूफेसॉप्रालिच‌ं व‌र्षाच‌ं उत्प‌न्न‌ रु. ११५ असेल‌ (१५% मार्क-अप‌ गृहित‌ ध‌र‌ला आहे).

म्ह‌ण‌जे, गूफेसॉप्रालिच‌ं उत्प‌न्न‌ ११५, ख‌र्च‌ १००, न‌फा १५. या न‌फ्याव‌र‌ आय‌क‌र‌ भ‌र‌ला जातो.

[गृह‌पाठ: स‌म‌जा, म‌ला गूफेसॉप्रालिच‌ं भार‌तात‌ल‌ं टॅक्स‌ बिल‌ क‌मी क‌राय‌च‌ं आहे, प‌ण "कॉस्ट‌ प्ल्स‌ १५%"ला प‌र्याय‌ नाही. त‌र‌ म‌ला काय‌ क‌रता येईल‌?]

---------------
आता प्र‌श्न‌ असा आहे, की गूग‌ल‌ / फेस‌बुक‌ने एखाद्या देशात‌ ज्या जाहिराती विक‌ल्या त्यांच‌ं काय‌? त्याव‌र‌ टॅक्स‌ भ‌र‌ला जातो का?

एकेकाळी या क‌ंप‌न्या 'ऑफ‌शोअर‌ प्रिन्सिप‌ल‌ मॉडेल‌' राब‌व‌त‌. म्ह‌ण‌जे, स‌म‌जा ज‌र्म‌नीत‌ल्या जाहिरात‌दाराला जाहिरात‌ द्याय‌ची आहे. त‌र‌ त्याला आय‌र्ल‌ंड‌म‌ध‌ली क‌ंप‌नी बिलिंग‌ क‌र‌त‌ असे. म्ह‌ण‌जे, रेव्हेन्यू ज‌र्म‌नीत‌ बुक‌ न‌ होता आय‌र्ल‌ंड‌म‌ध्ये होत‌ असे. (आय‌र्ल‌ंड‌म‌ध‌ला टॅक्स‌ रेट‌ १२.५% आहे. ईयूच्या बा'लाही न जुमान‌ता तो त‌साच‌ ठेव‌ला आहे.) स‌दियों से य‌ह‌ च‌ल‌ता आ र‌हा था.

एक दिव‌स‌ (२०१२ म‌ध्ये) कोणा प‌त्र‌काराला जाग‌ आली, आणि गूग‌ल‌, अॅमेझॉन‌ (अॅंड‌ ऑफ‌ ऑल‌ पीप‌ल‌) स्टार‌ब‌क्स‌च्या टॅक्स‌ स्ट्रॅटेजीची ल‌क्त‌र‌ं वेशीव‌र‌ टांग‌ली गेली. नोव्हेंब‌र‌ २०१२ म‌ध्ये यूकेच्या खास‌दारांच्या एका पार्ल‌मेंट‌री क‌मिटीने या तिघांच्या ल‌य‌ म्होट्या साय‌बांना बोलावून‌ त्यांना धू धू धुत‌ला. (त्या द‌र्द‌नाक‌ हाद‌स्याचं ट्रान्स्क्रिप्ट‌ इथे मिळेल‌.) त्यान‌ंत‌र‌ अॅमेझॉन‌ आणि गूग‌ल‌ने यूके (आणि काही इत‌र‌ देशांत‌) ब‌राच‌ टॅक्स‌ भ‌रून‌ हौद‌से गेलेली बूंद‌से भ‌रून‌ काढ‌ण्याचा प्र‌य‌त्न‌ केला.

प‌ण याच‌ तीन‌ क‌ंप‌न्या हे क‌र‌त‌ होत्या आणि बाकीच्या साव‌ होत्या अशात‌ला भाग‌ न‌व्ह‌ता. पार्ल‌मेंट‌री क‌मिटीतून‌ काय‌ साध्य‌ झालं असेल, त‌र‌ 'स‌ध्याची आंत‌र‌राष्ट्रीय‌ क‌रांची सिस्टिम‌ मोड‌क‌ळीला आलेली आहे' हे सिद्ध‌ झाल‌ं. (ही सिस्टिम‌ लीग‌ ऑफ‌ नेश‌न्स‌च्या काळात‌ - १९२०-३० म‌ध्ये - काढ‌लेली आहे. किती दिव‌स‌ पुर‌णार‌?)

म‌ग‌ जी-२० देशांनी आणि ओईसीडीने एक‌त्र‌ येऊन‌ 'प्रिव्हेन्श‌न‌ ऑफ‌ बेस‌ इरोज‌न‌ अॅण्ड‌ प्रॉफिट‌ शिफ्टिंग‌' (बेप्स‌) नावाचा अजेंडा आख‌ला. ब‌ऱ्याच‌ भ‌व‌ति-न‍-भ‌व‌तिन‌ंत‌र‌ बेप्स‌चे फाय‌न‌ल‌ प्र‌स्ताव‌ आता (२०१७ म‌ध्ये) आकार‌ घेत‌ आहेत‌.

बेप्स‌ य‌श‌स्वी झाल‌ं का? मोड‌क‌ळीला आलेली सिस्टिम‌ दुरुस्त‌ झाली, की 'रोगापेक्षा इलाज‌ भ‌य‌ंक‌र‌' अशी प‌रिस्थिती ओढ‌व‌ली? भार‌त‌, चीन‌, ब्राझील‌सार‌ख्या विक‌स‌न‌शील‌ देशांना हे प‌च‌नी प‌ड‌ल‌ं का? 'इत‌र‌ ज‌गापेक्षा १० व‌र्ष‌ं प्र‌ग‌त‌ अस‌लेली टॅक्स‌ सिस्टिम‌ आम्ही राब‌व‌तो' अशी ब‌ढाई मार‌णाऱ्याअमेरिकेची काय‌ प्र‌तिक्रिया? हे स‌ग‌ळं प‌र‌त‌ क‌धीत‌री.

द्या की !!!