ब्रिटिश राजघराणं, मेगन मर्कल, ओप्रा, वंशवाद, "शार्लि एब्दो" इत्यादिवगैरे

मला ह्या चित्रातून मेगनचीही टिंगल केली असावी असं वाटतंय. राणी तिच्या मानेवर गुडघा दाबत्ये तरी मेगनची बत्तिशी दिसत्ये, तोंड उघडायचा प्रयत्न नाही... आणि मला ते तसं बघायचं आहे म्हणून ते तसं दिसत आहे.

व्यंगचित्रकार कितीदा तरी इतकं मार्मिक, चपखल चित्र काढुन जातात. लहानशा चित्रातून आणि वाक्यातून (व्यंगचित्रात तर निबंध लिहीता येत नाही) खूप काही सांगीतलेलं असतं.
हे चित्रंही त्यापैकीच एक,

उप्र सरकारने बळजबरीने धर्मांतर विरोधी कायदा केला आहे.

शार्ली एब्दोने या आधी ब्लॅक लोकांना, आफ्रिकन मुस्लिम लोकांना त्यांच्या चित्रांमध्ये कसे रंगवले आहे ते बघितलं तर मला हे व्यंगचित्र अजिबात तुम्हाला अभिप्रेत असलेला आर्थ दाखवत नाही.
आपण ज्याला रेसिस्ट म्हणू ते सगळे बारकावे वापरून त्यांची कार्टून काढली जातात (आफ्रिकन लोकांचें ओठ प्रचंड मोठे काढणे, बायकांचे हिप प्रचंड मोठे काढणे,ज्यू लोकांची नाकं मोठी काढणे, गरीब लोकांचे अतिशय exaggerated चित्रण करणे) आणि जरी वरकरणी आम्ही सगळ्या धर्मांची थट्टा करतो असा त्यांचा हेका असला, तरी ते फ्रान्स मधल्या एलिट लोकांसाठीच चित्र काढतात आणि त्यांना खुश ठेवतात कारण ते त्यांचे गिऱ्हाईक आहेत. फ्रान्स मधल्या गोऱ्या नॉन मुस्लिम लोकांच्या मते तिथले काळे, अरेबिक,.आफ्रिकन आणि मुस्लिम (फ्रान्स मध्ये ही सगळी विशेषण एकच माणसाला लागू होतील असे लोक बरेच आहेत) कधीही फ्रेंच होऊ शकत नाहीत. त्यामुळे तिथे रेसिझमच्या आधी खरा फ्रेंच कोण असाही वाद असतो. आणि रेसिझमही प्रचंड आहे.
त्यात फ्रान्सची secularism ची व्याख्या या अशा भेदभावास अजून हवा देणारी आहे असे माझे स्पष्ट मत आहे. "आपण सगळे एकसारखे आहोत" असा विचार कितीही आदर्शवादी असला तरी जमिनीवर तो तसा राहतो का?
Charlie Hebdo claims they offend everybody equally. But in an unequal society it doesn't work that way. त्यामुळे मला त्यांची आधीचीही चित्र सडेतोड वगैरे अजिबात वाटली नाहीत. I find them racist and insensitive.
I also think that they are mocking Meghan in this cartoon. इथे त्यांना त्यांचा आद्य शत्रू इंग्लंड, अमेरिका आणि रेस असे तीनही आवडते मुद्दे मिळालेले आहेत. त्यामुळे मला ही black lives matter या चळवळीची खिल्ली वाटते.
जरी त्यांना benefit of doubt दिला, आणि माझी Meghan ला पूर्ण सहानुभूती आहे, तरी, मेगन आणि जॉर्ज फ्लॉइड यांची तुलना मला टोकाची वाटते. त्यामुळे मला इथे त्यांच्या दोघींच्याही प्रिवीलेजची देखील खिल्ली उडवली आहे असं वाटतं.
आणि मला Charlie Hebdo सारख्या रेसिस्ट नियतकालिकाचे कार्टून इतके सोपे सहज रेस विरोधी आवाज उठवणारे असेल असे अजिबात वाटत नाही.
I think this cartoon does disservice to George Floyd and the movement that rocked The United States after his death.

जर एखादा माणूस कोणत्याही गोष्टीच्या अधीन गेला की बुद्धी खुंटते. मग अशी गोष्ट धर्म, अस्मिता, विचारसरणी, संस्कृती, राजघराणे किंवा महापुरुष काहीही असू शकते. मग अशी टिका झाली की अमुक तमुक भावना दुखावल्या जात असतील तर वैचारिक मागासलेपणाचे लक्षण आहे हे सिद्ध होते. मुळात अस्सल अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य बाळगायची असेल तर जे जे पुजनीय असेल वा नसेल त्याला प्रश्न विचारण्याचे वा टिका करण्याचे, चिकित्सा करण्यासाठी धारिष्ट्य असायला हवे. परदेशात असे स्वातंत्र्य पराकोटीचे आहे. आपल्या देशात असे शक्य नाही. आपल्याकडे अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य सोयीस्कर अंगिकारले जाते. आपल्याकडे गुलामगिरी रक्तात मुरलेली आहे. मग अशी गुलामी कोणत्याही गोष्टींची असू शकते. विवेकी असणे सध्याच्या काळात इसापनितीच्या गोष्टीसारखे झाले आहे. तसही अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याच्या नावाखाली सॉफ्ट टार्गेट आणि हार्ड टार्गेट ठरवले जातात. टिंगलटवाळी दुसऱ्यांची केलेली चालते मात्र स्वतःची झालेली चालत नाही असा एक खुप मोठा वर्ग आहे. हलक्या झालेल्या भावना आणि अस्मिता लगेच दुखवतात. हे सरसकटपणे सगळ्यांनाच लागू होते. कोणतीही चिकित्सा, टिका, टिंगलटवाळी जेवढ्या खुलेपणाने, खेळकरपणे स्विकारताय त्यावर सद्सद्विवेक बुद्धी किती जागरूक आहे ते कळते. मात्र हल्ली अशी चिकित्सा, टिका केवळ नावे ठेवण्यासाठी किंवा नीचपणा दाखवून उपजिविका करणाऱ्यांची संख्या पण वाढलीय.

व्यंगचित्र काय असतं असं विचारण्यापेक्षा रेसिझम काय असतं असं विचारा आणि उत्तर शोधा.
तुम्हाला नक्की मिळेल. विकिपीडियावरही मिळेल.

राणी एलिझाबेथ विरुद्ध मेगन मार्कल : ‘शार्ली हेब्दो’चं आणखीन एक वादग्रस्त व्यंगचित्र; ब्रिटीश राजघरण्याला म्हटलं वर्णद्वेषी

जुन्या सिरियल आणि त्यातील रेसीझम वगैरे चर्चा वाचून हा व्हीडो आठवला.

आज अस्तित्वात असलेल्या कोणत्याही राजघराण्याप्रमाणेच ब्रिटिश राजघराणे हे सुद्धा कालबाह्य झालेल्या सरंजामी कल्पनांचे “जिवंत जीवाश्म” आहेत. त्यातल्या लोकांकडून आधुनिक मूल्यांची अपेक्षा ठेवणे निरर्थक आहे. हॅरीची लायकी काय आहे हे सुद्धा जाहीर आहे. सगळाच मूर्खपणा!

Nil