जपमाळकथा (एक प्रस्ताव)

नमस्कार. 'ऐसी अक्षरे' वर एक chain-story अथवा 'जपमाळकथा' सुरू करण्याचा माझा मानस अाहे. तपशील खालीलप्रमाणे:

(१) 'ऐअ'च्या सदस्यांपैकी सहा लेखक ही कथा लिहितील; सोयीसाठी त्यांना अापण क्ष-१ ते क्ष-६ अशी नावं देऊ. क्ष-१ कथेची सुरुवात करेल, त्यानंतर क्ष-२ कथेचा पुढचा भाग लिहील, त्यानंतर क्ष-३ लिहील, असं होत होत क्ष-६ नंतर क्ष-१ पुन्हा लिहील. (कथेचा शेवट कसा होईल यासाठी मुद्दा (५) पाहा.)

(२) सहापैकी एक लेखक मी स्वत: असेन. याखेरीज या प्रकल्पासाठी पाच स्वयंसेवकांची अावश्यकता अाहे, तेव्हा अापल्याला लेखक म्हणून भाग घ्यायचा असेल तर कृपया शनिवार, दिनांक १ डिसेंबर रोजी रात्री ११:५९ पर्यंत मला व्यनि करावा. (ऐअचे सदस्य जगभर विखुरलेले असल्यामुळे याकरता Greenwich Mean Time अर्थात ग्रिमवेळ प्रमाण मानली जाईल.) पाचापेक्षा अधिक नावे अाल्यास चिठ्ठ्या टाकून निवड करावी लागेल; कमी अाल्यास येतील तितक्यांवर भागवून घेतलं जाईल. अापल्याला स्वयंसेवक होण्याची इच्छा असेल तर कृपया खालचा मजकूर काळजीपूर्वक वाचावा.

(३) जपमाळकथेमध्ये लेखकांनी एकमेकांशी संपर्क करण्याला मज्जाव अाहे, इतकंच नव्हे तर लेखकांची अोळख गुप्त राहावी अशी अपेक्षा अाहे. म्हणजे उदाहरणार्थ, कथा लिहिली जात असेपर्यंत क्ष-३ ही व्यक्ती कोण अाहे हे 'ऐअ' व्यवस्थापन व मी यांखेरीज कोणालाही (म्हणजे इतर 'क्ष'ना देखील) ठाऊक नसेल. प्रत्येक लेखकाला कथेचा पुढचा भाग लिहिण्यासाठी तीन दिवस वेळ दिला जाईल, व प्रत्येकाने अंदाजे शंभर ते तीनशे शब्द लिहावेत अशी मर्यादा अाहे. (उदाहरणार्थ, 'कोसला'च्या माझ्या प्रतीत एका पानावर सरासरी अडीचपावणेतीनशे शब्द अाहेत. तेव्हा प्रत्येक 'क्ष' ने अर्धं ते एक पान लिहावं असा ढोबळ हिशेब अाहे.)

(४) जातं दोनदा फिरल्यानंतर (म्हणजेच प्रत्येक लेखकाने दोनदा लिखाण केल्यानंतर) कथा संपावी असा अंदाज अाहे, पण हा निर्णय या क्षणी अधांतरी ठेवलेला अाहे. जसजशी कथा वाढत जाईल तेव्हा तिचा अंदाज घेऊन ती कोणत्या लेखकाने संपवायची याचा निर्णय मी योग्य वेळेला घेईन.

(५) जपमाळकथेमध्ये प्रत्येक लेखकाच्या कल्पनाशक्तीला वाव असतो, पण ही कल्पनाशक्ती त्याने मोकाट सोडू नये अशी अपेक्षा अाहे. प्रत्येक लेखकाने अापला भाग लिहिताना इतरांना ही कथा पुढे न्यायची अाहे याचं भान ठेवावं, अाणि निरर्थक मजकूर लिहिणं, कथानकाला वाटेल तशा कलाटण्या देणं, काहीच्या काही पात्रांची भरताड करणं असले प्रकार टाळावेत. इतरांचा विचार करावा. सृजनशीलता जरूर वापरावी, पण चमकूपणा अथवा विध्वंसकपणा करू नये. (हा नियम मोडणाऱ्याचं लेखकत्व बरखास्त करण्याचा हक्क व्यवस्थापन राखून ठेवीत अाहे. अर्थात हा हक्क अपवादात्मक परिस्थितीतच वापरला जाईल.)

(६) कथा लिहिली जात असताना तो नेहमीसारखाच एक धागा असल्यामुळे इतर सदस्यांना तिच्यावर प्रतिक्रिया देता येतील. कथा संपल्यानंतर सर्व लेखकांची नावं जाहीर करण्यात येतील.

(७) कथेचं नाव हे काही प्रमाणात माझ्यावर अाणि काही प्रमाणात ब्रिटिश पाउंडाच्या विनिमयदरावर अवलंबून असेल. ते ठरवण्याची पद्धत अशी: सोमवार दि. ३ डिसेंबर रोजी ग्रिमवेळेनुसार रात्री दहा वाजता न्यूयॉर्क टाईम्सप्रमाणे समजा पाउंडाचा दर ८९ रुपये ४६ पैसे इतका असेल, तर माझ्या 'काजळमाया'च्या प्रतीतील ४६ व्या पानावरचा कुठलाही शब्द किंवा शब्दसमूह वापरून मी कथेचं नाव ठरवेन. हा विनिमयदर या क्षणी मला माहित नसल्यामुळे यात काहीशी अनिश्चिती अाहे. कथेचा विषय काय असेल, ती कौटुंबिक असणार की पौराणिक की सामाजिक की विनोदी, यातलं काहीही अाधी ठरवण्यात येणार नाही. ती जसजशी लिहिली जाईल तशा या गोष्टी अापोअापच स्पष्ट होत जातील.

वर म्हटल्याप्रमाणे, अापल्याला स्वयंसेवक होण्याची इच्छा असेल तर मला व्यनि करावा ही विनंती. या कथेत काय होतं याबद्दल अापल्याइतकीच मलाही उत्सुकता अाहे.