॥ नवयुगस्य रोमान्सः ॥

॥ मीरायाः कथा ॥

-राजीव उपाध्ये

अनुष्टुभ्छन्दसि ChatGPT-स्थया रचनापरिषदा सह रचितम्।

तत्र जाले स्थिता मीरा
न सा तत्र सुखं वसेत् ।
हरितो बिन्दुरेकस्तु
दुःखं तस्याः प्रकाशते ॥१॥

द्वात्रिंशद्वर्षीया नारी
स्वतन्त्रा लोकसम्मता ।
वेतनं पदवी गेहम्
सर्वमस्ति सुखं विना ॥२॥

प्रातः दर्पणमासाद्य
मुखं सा समवेक्षते ।
केशान् सम्यक् प्रसाधयेत्
नेत्राधस्तात् रात्रिचिह्नम् ॥३॥

चित्रेष्वपि सा हसति
चित्रेषु हास्यं प्रकाशेत् ।
स्मितं तस्याः प्रकाशते
हृदये तु तमो घनम् ॥४॥

माता नित्यं वदत्येनाम्
कालो याति शनैः सुते ।
सर्वं लब्धं त्वया लोके
पतिः कस्मान्न लभ्यते ॥५॥

मीरा तूष्णीं स्मितं कुर्यात्
किं वदेत् सा कथं वदेत् ।
पतिं प्राप्तुं न कठिनम्
प्रेम प्राप्तुं सुदुर्लभम् ॥६॥

प्रणयस्य नवापणे
चित्राणां पङ्क्तयः बह्व्यः ।
वामे त्यक्त्वा नवं वक्त्रं
दक्षिणे पुनरागतम् ॥७॥

कोऽपि वक्षः प्रदर्शयेत्
कोऽपि कारं प्रदर्शयेत् ।
कोऽपि समुद्रतीरे तु
साधकोऽस्मीति लिखति ॥८॥

कोऽपि सन्देशं सम्प्रेष्य
रात्रौ कामं प्रकाशयेत् ।
प्रातः स्त्रीस्वातन्त्र्यं वदेत्
जालपत्रे तु पूजयेत् ॥९॥

केचित् प्रेम समिच्छन्ति
देहमेव तु याचन्ति ।
केचित् देहं समिच्छन्ति
स्वामित्वं तत्र याचन्ति ॥१०॥

मीरा देहमभीप्सन्ती
न निर्लज्जा न दुर्बला ।
स्पर्शमिच्छति सा रात्रौ
प्रभाते भयमिच्छति ॥११॥

इच्छा तस्याः समुद्रोऽभूत्
संस्कारः सेतुबन्धनम् ।
एका लाटेव सा नित्यं
स्वदेहे विनिवर्तते ॥१२॥

एकदा प्रणयो जातः
वर्षद्वयमिवोत्सवः ।
पश्चात् तस्य वचो जातम्
"थोडी स्पेस हवी मला" ॥१३॥

स्थानं तस्मै ददौ मीरा
पूर्णमाकाशमेव च ।
स गतोऽन्यत्र सम्पूर्णः
रिक्तं गेहं तया धृतम् ॥१४॥

ततः शिक्षां ददौ कालः
शीघ्रं हृदयं मा ददाः ।
पूर्वं पश्य कुलं कर्म
वेतनं मानसस्थितिम् ॥१५॥

प्रेम्णः पूर्वं परीक्षणम्
सुरक्षार्थं विधीयते ।
हृदयस्य प्रवेशोऽपि
कूटाङ्कसदृशो जातः ॥१६॥

तस्यां रात्रौ नचिकेतः
जागरसि किमित्याह ।
सा दृष्ट्वा लिखितुं लग्ना
त्रयो बिन्दव उद्भवन् ॥१७॥

आम् निद्रा न हि मे रात्रौ
त्वं किंचिद् वद मेऽधुना ।
इत्यर्थं हृदि चिन्तयत्
अङ्गुली तु नालिखत् हि ॥१८॥

किं स केवलमिच्छेत् ताम्
किं देहमेव मे वाञ्छेत् ।
किं प्रभाते पुनः सोऽपि
व्यस्त इत्येव वक्ष्यति ॥१९॥

त्रयो बिन्दव आगच्छन्
त्रयो बिन्दवोऽपि गताः ।
एका स्त्री भयग्रस्ता हि
सा पुरुषेणोपेक्षिता ॥२०॥

स मन्यते न सा इच्छेत्
सा मन्यते किमिच्छति ।
द्वयोर्मध्ये प्रश्न एव
सेतुमध्ये स्थितोऽभवत् ॥२१॥

कार्यालये दिने तस्मिन्
सभा दीर्घा प्रवर्तते ।
महिलानेतृत्वमुक्त्वा
तस्याः शब्दो न श्रूयते ॥२२॥

तस्या वाक्यं समाप्तं न
मध्ये ज्येष्ठोऽवदत् पुनः ।
क्षणात् तस्यैव वाक्यं सः
स्वबुद्ध्येव न्यवेदयत् ॥२३॥

सर्वे तत्र प्रशंसन्ति
मीरा तत्र स्मितं ददौ ।
स्त्रियः कोपं धारयन्ति
चित्रवत् तं वहन्ति हि ॥२४॥

सायं कॅबरथे यान्ती
चालकं पश्यति पुनः ।
मार्गोऽयं किं समुचितः
मानचित्रं निरीक्षते ॥२५॥

नचिकेतः पथि रात्रौ
एकाकित्वेन पीडितः ।
मीरा तत्रैव नगरे
एकाकित्वाद् बिभेति च ॥२६॥

तस्य दुःखं न कोऽप्यस्ति
यः स्पृशेत् तमभीप्सितम् ।
तस्या दुःखं कदा स्पर्शः
स्पर्शमात्रं न तिष्ठति ॥२७॥

एका रात्रिर्नगरं च
कामाग्निरन्तरे ज्वलन् ।
पुरुषस्य क्षुधा दुःखं
स्त्रियाः क्षुधा सशङ्किता ॥२८॥

गृहं प्राप्य कपाटानि
द्विवारं सा निरीक्षते ।
कञ्चुकीं त्यज्य सा शय्यां
वस्त्रमुक्ता निपपात सा ॥२९॥

दूरभाषं पुनर्दृष्ट्वा
नचिकेतं स्मरत्यसौ ।
सौम्यं वक्त्रं सरलाक्षं
कदाचिदिति चिन्तयेत् ॥३०॥

कदा च कॉफीं पिबावः
इति वाक्यं प्रकाशितम् ।
सा स्मितं किञ्चिदकरोत्
उत्तरं न ददौ पुनः ॥३१॥

न गर्वेण न कौटिल्यात्
न च तं पीडितुं क्वचित् ।
उत्तरस्यापि भारोऽस्ति
स्वीकृतिः द्वारमुच्यते ॥३२॥

द्वारमुक्तं यदि कुर्यात्
कः प्रविश्य निवर्तते ।
कः शरीरं समालिङ्ग्य
हृदयं तत्र मुञ्चति ॥३३॥

तस्या देहोऽपि कामार्तः
त्वक् स्पर्शं स्मरते निशि ।
सभ्यता तु शिरःस्थाने
न्यायाधीशेव तिष्ठति ॥३४॥

स्वतन्त्रा भव नित्यं हि
लोकस्तस्यै न्यवेदयत् ।
इच्छां सा यदि वदति
स एव तां निन्दति ॥३५॥

पूर्वं कन्या निगूढासीत्
अद्य चित्रं प्रकाशितम् ।
पूर्वं देहं कुलं शास्ति
अद्य लोकेन निर्णिता ॥३६॥

बन्धनानि विनष्टानि
इत्ययं घोष उच्यते ।
लोहशृङ्खलिका नास्ति
गणनाविधिर्विद्यते ॥३७॥

द्वौ जनौ जाग्रतौ रात्रौ 
एकस्मिन्नेव नगरे ।
स स्पर्शार्थं प्रतीक्षेत
सा स्पर्शार्थं बिभेति च ॥३८॥

उभयोः कामना तीव्रा
उभयोर्हृदये वह्निः।
मध्ये मौनमभूत्तत्र
देहौ दग्धौ तु संयमे ॥३९॥

प्रभाते मीरा सुप्ताभूत्
दूरभाषः करे स्थितः ।
नचिकेतस्य प्रश्नस्तु
प्रश्नस्तस्य निरुत्तरः ॥४०॥

स मन्येत सा निर्दया
सा मन्येत रक्षितास्मि ।
सभ्यता विजयं प्राप्ता
उभौ पराजितौ पुनः ॥४१॥